Veelgestelde vragen

Wij zijn onderweg om een Herenboerderij te realiseren. Een eigen boerderij waarmee we grip willen krijgen op wat we eten. Samen met u willen we dit avontuur aan en r ervaring opdoen rondom ‘samen duurzaam voedsel produceren’.

Omdat we misschien nog niet op alle individuele vragen een exact antwoord kunnen geven, hebben we hiernaast veelgestelde vragen en de antwoorden op een rijtje gezet. De lijst wordt regelmatig van een update voorzien.

Voor meer informatie kunt u ook het filmpje bekijken waarin conceptbedenker Geert van der Veer uitleg geeft over de reeds bestaande Herenboerderij Wilhelminapark in Boxtel.

Locatie Stillenoord Medium
  • Herenboerderij Land van Weert wordt een coöperatie van consumenten. Deze inwoners uit de regio runnen met elkaar een boerderij. Met die boerderij voorzien we in ons eigen voedsel. Gezond, lekker, duurzaam geteeld voedsel tegen een prijs die vergelijkbaar is met die van de supermarkt. Op deze manier weten we waar ons voedsel vandaan komt en hoe het is geproduceerd.

    De coöperatie Herenboeren Land van Weert zal op termijn deel gaan uitmaken van de coöperatie Herenboeren Nederland. Herenboeren Nederland is gestart als een initiatief van enkele bewuste consumenten uit Boxtel. Deze groep heeft het concept van een lokale herenboerderij bedacht, laten onderzoeken en doorrekenen. De Herenboeren Wilhelminapark in Boxtel geldt als de eerste pilot.

    Het idee van de herenboerderij is zich gaan verspreiden en er kwamen al snel aanvragen uit het hele land. Herenboeren Nederland is intussen uitgegroeid tot een landelijke organisatie van professionals die meerdere lokale initiatieven ondersteunen met hun expertise, zowel bij de oprichting als in de voortgang. U kunt daarbij denken aan juridische vraagstukken, automatisering, onroerend goed zaken, certificeringsprocessen, teeltplannen, verzekeringen, regelgeving en voedselveiligheid.

  • Wat krijgt u als deelnemer en wat kost het?

    Voor de opzet van onze boerderij hebben we ongeveer 200 gezinnen nodig, ofwel 500 monden. Meedoen betekent dat u als huishouden lid wordt van de coöperatie en eenmalig € 2.000,- inlegt. De kosten die de boerderij maakt, worden gezamenlijk betaald. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de begroting die in de algemene ledenvergadering is vastgesteld en het aantal ‘monden’ dat u afneemt.

    In 2018 neemt een mond, wekelijks voor tussen de € 12,00 en  € 15,00 aan producten af: groenten, fruit, aardappelen, eieren, rund-, varkens- en kippenvlees. Mensen die geen vlees eten (vegetariërs) betalen tussen de € 7,00 en € 10,00. Voor eenpersoonshuishoudens of huishoudens die aantoonbaar minder eten, behoren halve certificaten tot de mogelijkheid (goed voor één mond dus).

    Door € 2.000,- in te leggen, wordt u voor onbepaalde tijd voor 1/200 deel eigenaar van de boerderij. U heeft de mogelijkheid om de boerderij te bezoeken en te zien hoe de producten worden verbouwd. Meewerken mag, maar hoeft niet. U bent tenslotte Herenboer.

    De eenmalige investering van € 2.000,- maakt de oprichting van een kleinschalige, professionele boerderij mogelijk. Het geld is nodig om zaken als hekken, hokken en watervoorziening te realiseren. De grond waarop we boeren, zal gepacht worden.

    Na enige tijd moet de boerderij zichzelf kunnen bedruipen. De herenboerderij heeft geen winstoogmerk. Houden we toch geld over, dan kunnen de leden besluiten te investeren, of het eten goedkoper te maken.

    In termijnen

    Voor mensen die niet in staat zijn de € 2.000,- ineens te betalen, bestaat de mogelijkheid om in 8 termijnen van € 250,- te betalen. Zo wordt de eenmalige investering uitgesmeerd over een periode van twee jaar.

    Wat gaan we verbouwen?

    Onze boer werkt vraaggestuurd. In een enquête geven de leden aan wat ze willen eten en de boer probeert dat te produceren; uiteraard voor zover de grond en de regelgeving het toestaan.

    Ons plan is er op gebaseerd in 2019 ca. 60 soorten groenten te gaan telen. Denk hierbij aan soorten als wortels aubergine, courgettes knoflook, diverse soorten uien, diverse soorten aardappelen, sla etc. Maar ook bijvoorbeeld aan diverse soorten “vergeten” groenten.We zullen in de coöperatie gezamenlijk beslissen welke groenten we gaan verbouwen. 

    Volgens het teeltplan verwachten we wekelijks vijf soorten groenten te kunnen uitleveren. Er ligt een blauwdruk die erin voorziet dat als onze boerderij vol in bedrijf, we per mond per jaar ongeveer 4 tot 5 kg kippenvlees, 7 tot 8 kg rundvlees en 11 kg varkensvlees (inclusief 10 soorten vleeswaren) kunnen leveren. Verder is de inschatting dat we per mond ongeveer 60 eieren ontvangen. In de winter krijgt u de wintergroenten, maar verwachten we ook diepgevroren of geweckte zomergroenten uit te leveren.

  • Om 500 monden te kunnen voeden, is een terrein van een 10 tot 20 hectare nodig. Circa 5 hectare is nodig voor de teelt van groenten en fruit, de rest is bestemd voor aardappelen, het vee en de productie van veevoer. Bereikbaarheid, de juiste sfeer maar natuurlijk ook de goede vruchtbare grond zijn belangrijke criteria bij onze zoektocht.

    We hebben een locatie gevonden die beantwoordt aan bovengestelde criteria. Landgoed Stillenoord, een terrein van ca. 10 hetare gelegen tussen de Diesterbaan de Kruispeelweg en de Herenvennenweg.

    We zijn met een projectteam plannen aan het maken voor de inrichting van dit terrein. Duidelijk is dat het gebied te klein is voor rundvee. Hier zijn we alternatieve plannen voor aan het bekijken.

  • Hoe word ik lid van de coöperatie?
    Als u wilt toetreden tot de coöperatie, kunt u het aanmeldformulier (intentieverklaring) invullen en terugsturen of mailen. Voordat u tekent, adviseren we u onze Statuten en het Huishoudelijk Reglement door te lezen. Bedenk ook hoeveel monden u wilt afnemen; een half certificaat is goed voor één mond, een heel certificaat is goed voor twee tot maximaal vijf monden.

    Bij oprichting van de coöperatie wordt u gevraagd de intentieverklaring te bevestigen. Hierna ontvangt u uw ledencertificaat en bent u lid en kunt u producten van de coöperatie betrekken. Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen kunnen lid worden. Voorwaarde is wel dat u de doelstelling van de coöperatie onderschrijft. Het lidmaatschap wordt aangegaan voor een periode van ten minste drie kalenderjaren. Na het verstrijken van het derde kalenderjaar wordt het lidmaatschap jaarlijks automatisch met een kalenderjaar verlengd.

    Kan ik ook in termijnen betalen?
    Ja, dat kan. Voor mensen die graag van eigen Herenboerderij eten maar opzien tegen de eenmalige investering, bestaat de mogelijkheid om in 8 termijnen van 250 euro te betalen. De investering wordt zo uitgesmeerd over 2 jaar.

    Hoe werkt de coöperatie?
    We hebben een coöperatie met leden. Uit de leden is een bestuur gekozen dat de dagelijkse zaken beheert. Ten minste eenmaal per jaar is er een ledenvergadering waarin u als lid meebeslist over de begroting, de veehouderij, het jaarlijkse teeltplan en wat er op en rond de boerderij verder aan activiteiten wordt ontplooid.

    Wat doen we als er meer dan 200 huishoudens lid willen worden?
    Mochten we in die luxe positie raken, dan kunnen mensen zich aanmelden op de wachtlijst. Indien de belangstelling heel groot is, kan eventueel een nieuwe groep worden gevormd die zijn eigen kleinschalige herenboerderij opzet.

    Als ik later instap, kan ik dan meteen eten van de boerderij
    Ja. Wat we zaaien of planten wordt normaliter in het vroege voorjaar van elk kalenderjaar bepaald. Het kan in theorie dus zo zijn dat de oogst in het seizoen niet voldoende is om ook de nieuwkomers evenveel voedsel aan te bieden als de huishoudens die al langer lid zijn van de coöperatie. Maar van de andere kant is de oogst niet precies te voorspellen. Bovendien kunnen we het teeltplan tot op zekere hoogte wel zo aanpassen, dat de verwachtte oogst toeneemt. Dat kan betekenen dat er meer eten beschikbaar is, ook voor de nieuwkomers.

    Hoe kan ik mijn lidmaatschap beëindigen?
    Het lidmaatschap eindigt door het overlijden van het lid (natuurlijk persoon), het faillissement van het lid (rechtspersoon) of opzegging door het lid met inachtneming van de geldende termijnen. Opzeggen gebeurt schriftelijk bij het bestuur, vóór 1 oktober van het laatste kalenderjaar dat men lid wil zijn. Details over de beëindiging van het lidmaatschap zijn vastgelegd in het huishoudelijk reglement. Hierin is ook de financiële afwikkeling van de opzegging vastgelegd.

  • De boer, wat doet die?
    De coöperatie heeft een boer in dienst met kennis en ervaring. Hij verricht het werk op het land en verzorgt de dieren. Wanneer de boer ziek is of in drukke tijden, kan hij de hulp inroepen van de omliggende herenboerderijen of loonwerkers inhuren. De begroting van de herenboerderij biedt ruimte voor het inhuren van arbeid. De leden van de coöperatie kunnen ook meewerken op de boerderij, maar dat hoeft natuurlijk niet. Als u alleen uw boodschappen op uw  boerderij doet, is dat ook goed.

    Wat kunnen we aan producten verwachten?
    We werken toe naar een systeem waarbij de leden samen bepalen wat ze willen eten. En dat is dan, gemiddeld genomen, ook wat onze boer aan ze levert. Wat kunt u zoal verwachten?

    Groenten
    In 2018 telen we vele tientallen soorten groenten en streven we naar de uitlevering van 5 groenten per week. Zodra het teeltplan bekend is, zullen we dat hier vermelden. Het volgende kan onder andere in het teeltplan staan: komkommers, kropsla, rode sla, ijsbergsla, rucola, koolrabi, paksoi, andijvie, krulandijvie, boerenkool, rode kool, rode bietjes, spitskool en knolselderij.

    Fruit
    We gaan veel soorten appels, peren en pruimen aanplanten in de vorm van een laagstamboomgaard. We planten daarvoor circa 3100 fruitbomen aan. Als we in de winter van 2018/2019 gaan aanplanten, kunnen we in de zomer van 2019 inschatten wat de oogst van dat jaar ons gaat brengen.

    Varkensvlees
    Een pakket varkensvlees bevat over het algemeen: Verse worst, gehakt, speklappen, slavinken, filetlapjes, varkenshaas, hamlappen, schouderkarbonade, shoarmavlees, ribkarbonade, schnitzel, kophaas, varkensoester, hiel, platte rib, nasivlees, fricandeau en enkele botten.

    Een pakket bevat gemiddeld 17 pakjes van 120 gram met vleeswaren: 1 keer klippelworst, 1 keer gebraden gehakt, 2 keer achterham, 2 keer beenham, 2 keer Zeeuws spek, 1 keer fricandeau, 3 keer gerookte boerenham, 2 keer gerookte bacon, 2 keer ontbijtspek en 1 keer grillworst.

    Rundvlees
    Een pakket rundvlees van 7,5 kilo bevat over het algemeen: biefstuk, rosbief, braad- en stoofvlees, hacheevlees, gehakt, rundersaucijs, riblappen, sucade, schenkel en soepvlees.

    Kip
    Een pakket kippenvlees bestaat uit circa 4,4 kilo.

    Eieren
    Circa 60 eieren per jaar per mond.

    Wanneer kan ik mijn eten ophalen?
    Dit gaan we nader bepalen bij de daadwerkelijke oprichting van de coöperatie. We denken aan een of twee afhaalmomenten in de week. De pakketten worden uitgeleverd op de boerderij en via afhaalpunten in Nederweert, Weert en Stramproy. 

    Is er meer te doen dan voedselproductie?
    Omdat het ‘onze’ boerderij is, kunnen alle leden met initiatieven komen waarbij de producten van de boerderij als basis dienen. We gaan een activiteitencommissie instellen, met bijvoorbeeld een groep leden die rondwandelingen organiseert en een groep die recepten bedenkt en uitwisselt. Zo maken we de boerderij samen tot een succes!

    Slachten we zelf?
    Nee. Herenboerderij Land van Weert wordt een kleinschalig, gemengd bedrijf. Veel taken in het proces kunnen we zelf uitvoeren. Maar het slachten van dieren, is bijvoorbeeld een vak op zich. Dat laten we dus over aan een professionele slachter in de buurt. Een ander bedrijf maakt van een deel van het vlees, de vleeswaren.

    Wat als de oogst mislukt?
    De boerderij van Herenboeren Land van Weert gaat verschillende soorten groenten en fruit verbouwen. Op die manier wordt het risico gespreid. Dus mocht een deel van de oogst mislukken, dan zijn er nog voldoende andere producten om aan de leden aan te bieden.

    Daarnaast zal er, op termijn, samengewerkt gaan worden met andere herenboerderijen in de omgeving. Omdat iedere boerderij straks iets meer produceert dan strikt nodig is, kan er uitgewisseld worden.

    Gaan we biologisch telen?
    De term biologisch heeft betrekking op de landbouwmethode, oftewel de manier waarop ons voedsel tot stand gekomen is. Dit bepalen we binnen de coöperatie zelf en is daarom onderdeel van onze zoektocht naar de ‘meest duurzame vorm van landbouw’. Feitelijk telen we zo biologisch mogelijk: normaliter gebruiken we geen chemische bestrijdingsmiddelen en geen kunstmest. Alleen als het echt niet anders kan, gebruiken we middelen om plaagdieren of ziekten te bestrijden. Daardoor hebben onze producten géén officieel keurmerk. We noemen het zelf ook wel natuurinclusieve landbouw. We zoeken naar de draagkracht van de bodem voor voedselproductie, uitgaande van een gezonde bodem in een gezond landschap met zo veel mogelijk gesloten kringlopen.

    Gaan we ook koeien melken?
    Nee, vooralsnog gaan we vee houden voor vleesconsumptie. Het verzuivelen van eigen melk kan mogelijk wel rendabel worden gemaakt als meer Herenboerderijen dit gezamenlijk oppakken.

  • Mensen die vegetariër zijn kunnen ook deelnemen in de Herenboeren Land van Weert coóperatie. We hebben hiervoor vegetarische pakketten voorzien, waarvoor u per mond een apart tarief betaald. Is het tarief voor een volledig weekpakket tussen € 12,00 en € 15,00, voor een vegetarisch pakket zal dit tussen € 7,00 en € 10,00 bedragen.

    Heeft u een gezin dat minder vlees eet, dan kunt u in de samenstelling van het aantal af te nemen pakketten hier rekening mee houden. U kunt bij een gezin van 3 monden bijvoorbeeld er voor kiezen 2 volledige pakketten af te nemen en 1 vegetarisch pakket. Zo mixt u groenten en vlees naar de door u gewenste hoeveelheid.

  • De term biologisch heeft betrekking op de landbouwmethode, oftewel de manier waarop ons voedsel tot stand gekomen is. Dit bepalen we binnen de coöperatie zelf en is daarom onderdeel van onze zoektocht naar de ‘meest duurzame vorm van landbouw’.

    Feitelijk telen we zo biologisch mogelijk: normaliter gebruiken we geen chemische bestrijdingsmiddelen en geen kunstmest. Alleen als het echt niet anders kan, gebruiken we middelen om plaagdieren of ziekten te bestrijden. Daardoor hebben onze producten géén officieel keurmerk.

    We noemen het zelf ook wel natuurinclusieve landbouw. We zoeken naar de draagkracht van de bodem voor voedselproductie, uitgaande van een gezonde bodem in een gezond landschap met zo veel mogelijk gesloten kringlopen. 

  • Biodiversiteit betekent niets meer dan al het leven dat (binnen een bepaald gebied) voorkomt. In extreme situaties is die verscheidenheid klein (bijvoorbeeld in woestijnen), in andere gebieden is de diversiteit groot (bijvoorbeeld regenwouden).

    De biodiversiteit begint op onze Herenboerderij bij het bodemleven. In een gezonde bodem leven ontzettend veel verschillende organismen. Dat begint heel klein met bacteriën en schimmels. Daar leven vervolgens nematoden, springstaarten, aaltjes, mijten en protozoa van. Die vormen op hun beurt weer voedsel voor ons meer bekende dieren als loopkevers en duizendpoten. Samen met nog veel meer andere dieren (denk aan regenwormen en pissebedden) is dit al een levensgemeenschap en voedselweb op zichzelf. In de bloem- en kruidenrijke randen komen tal van andere insectensoorten voor (denk aan onder andere slakken, bladluizen, gaasvliegen, zweefvliegen, bijen, wespen, dagvlinders). Deze brede voet van de voedselpyramide is de basis voor grotere dieren. Vele soorten zangvogels leven van de ongewervelden, Egels en spitsmuizen scharrelen in gezonde bodems hun maaltijd bij elkaar. Die vormen op hun beurt weer voedsel voor de top van de voedselpyramide: soorten als Buizerd, Havik, Vos en Steenmarter.

    Reguliere landbouwgebieden zijn door de overbemesting, ‘gewasbeschermingsmiddelen’ en monocultures verworden tot Nederlandse woestijnen. De variatie in bodemleven en wilde planten is hier erg laag. Op de Herenboerderij streven we naar een grote variatie in gewassen, bloem- en kruidenrijke overhoekjes en stroken en is de productie van gewassen natuurinclusief. Wij willen de rijkdom van bodemleven en alles dat daarbij hoort terug en/of verbeteren. Dat vormt een uitstekende basis voor alle dieren in de voedselpyramide!

  • Zoals het er nu naar uit ziet start de aanleg van de boerderij in het vroege voorjaar van 2019. De eerste groenteplanten en zaden gaan in april de grond in en de eerste producten komen in het voorjaar van het land.
    De werkgroep productie en distributie heeft een plan uitgewerkt hoe de groenten, fruit, eieren en het bestelde vlees bij de deelnemers gaan komen. Een aantal leden komt met de fiets of met de auto naar de boerderij om hun producten op te halen. Voor leden uit Nederweert onderzoeken we de mogelijkheid een afgiftepunt in te richten op een nog te bepalen locatie. Mogelijk komt er ook nog een ophaalpunt in het centrum van Weert.
    Waarschijnlijk komen er twee momenten in de week om de producten op te halen, woensdag tussen 16.30 en 17.30 en zaterdag tussen 11.00 en 13.00. De pakketten worden uitgeleverd bij een kraam op de boerderij en het uitgiftepunt.

  • Dat klopt! De herenboerderij wordt een boerderij zonder fysieke boerderij. Een schuurtje waar de materialen en de oogst droog kunnen staan  is alles wat er aan bebouwing zal zijn.

    Waar gaat de boer dan wonen?
    De boer of boerin komt in loondienst van de coöperatie en het landgoed zal zijn of haar werkplek worden. Wie de boer gaat worden op het prachtige landgoed is nog onduidelijk. Op dit moment zijn er meerdere boeren in opleiding tot echte Herenboer. Eén van deze boeren zal binnenkort starten als Herenboer op landgoed Stillenoord maar zal hier niet gaan wonen. De boer of boerin komt in loondienst van de coöperatie en ons landgoed zal zijn of haar werkplek worden.

    Dieren zonder stallen
    Het landgoed zal een thuis worden voor zo’n 300 kippen en 12 varkens. Stallen passen niet binnen de filosofie van een herenboerderij.  In plaats daarvan krijgen de varkens schuilmogelijkheden, in de vorm van bijvoorbeeld rioolbuizen. De kippen krijgen een luxe Kipcaravan. Deze caravan is speciaal ontwikkeld voor kippen en biedt genoeg beschutting voor roofdieren, zoals vossen. De kippen leggen elke dag verse eieren, die de herenboeren terug vinden in hun voedselpakketten.

  • Wat er gaat groeien en bloeien op het landgoed is wordt bepaald door twee zaken:

    1. Bodemsoort
    2. Wensen van de leden

    Gewassen hebben voorkeur voor bodemtypes, hier zal dus rekening mee gehouden worden. Daarnaast worden er verschillende rassen van één gewas geteeld zodat het oogstseizoen zo lang mogelijk kan doorlopen. Ook zal er gekeken worden wat de opéénvolging van de gewassen kan toevoegen aan de bodemkwaliteit. We willen de bodem verrijken en niet uitputten. De leden van de herenboerderij bepalen samen wat er geteeld gaat worden. Dit zal gebeuren door middel van een enquête onder de leden.

  • Nee hoor, we begrijpen dat het voor veel mensen best een beetje uit de richting ligt. Daarom wordt er hard gewerkt aan distributie punten in Nederweert, Stramproy en zelfs in Weert-centrum. Wel zo makkelijk toch? Er komen twee ophaal momenten in de week. U kunt op woensdag OF op zaterdag uw voedselpakket ophalen.

  • Een van de opgedoken vragen in de afgelopen maanden was mogelijke verontreiniging van de bodem met zink. Om deze kans volledig uit te sluiten en om de bodemgesteldheid in kaart te brengen voor het zo optimaal mogelijk telen van gewassen heeft een gespecialiseerd onderzoeksbureau grondmonsters onderzocht. De uitkomst hiervan is dat de grond niet verontreinigd is. Lees hier meer.